Asbest in lijm, mastiek en oude vloerplaten

Asbest verbergt zich niet altijd op de meest opvallende plaatsen. Wie denkt aan asbest, denkt al snel aan golfplaten op een schuur of aan isolatie rondom leidingen. Maar asbest dook vroeger ook op in alledaagse vloermaterialen: vloerlijm, mastiek en vloertegels. In een woning van voor 2001 kunnen die materialen asbest bevatten, al is dat lang niet altijd het geval. Alleen een erkend asbestdeskundige kan dat met zekerheid vaststellen.

Waarom bevatten oude vloeren soms asbest?

Asbest werd tientallen jaren lang verwerkt in bouwmaterialen omwille van zijn sterkte, hittebestendigheid en lage kostprijs. Fabrikanten voegden asbestvezels toe aan vloerlijm, mastiek en vloertegels om die duurzamer en brandveiliger te maken. Pas in de jaren negentig werd het gebruik ervan stapsgewijs verboden. Woningen met een bouwvergunning van voor 1 januari 2001 kunnen dan ook materialen bevatten die sindsdien uit de markt zijn genomen. Of dat bij jouw woning het geval is, weet je alleen na een grondig onderzoek door een erkend asbestdeskundige.

Welke vloermaterialen zijn verdacht?

Niet elk oud vloermateriaal bevat asbest, maar sommige types verdienen extra aandacht:

• Vinyl- en PVC-vloertegels van 15 bij 15 centimeter of 30 bij 30 centimeter, soms in pastelkleuren of met een marmering.
• Zelfklevende vloertegels met een kleeflaag op de achterzijde.
• De lijmlaag onder linoleum: het linoleum zelf bevat doorgaans geen asbest, maar de onderliggende lijm kan dat wel.
• Cementtegels die met een speciale vloerlijm zijn bevestigd op een houten ondervloer.
• Meerdere lagen vloerbekleding op elkaar aangebracht: de oudste laag onderaan is het meest verdacht.

Of een materiaal werkelijk asbest bevat, is niet te zien met het blote oog. Enkel een labo-analyse van een staal geeft zekerheid. Meer over hoe je verdachte materialen in een woning herkent, lees je op de pagina asbest herkennen.

Asbesthoudende vloerlijm herkennen

Vloerlijm die asbest bevat, heeft vaak een donkerbruine of zwarte kleur. Je ziet die laag soms aan de onderkant van losliggende tegels of wanneer een stuk vloer beschadigd is. Maar niet alle donkere lijm bevat asbest, en niet alle asbesthoudende lijm is donker van kleur. De kleur is dus een aanwijzing, geen bewijs.

Wat je zeker niet mag doen: de lijm schuren, frezen of openkrabben om te controleren wat er in zit. Bij mechanische bewerking kunnen asbestvezels vrijkomen die je ongemerkt inademt. Bij de minste twijfel schakel je een erkend asbestdeskundige in.

Wat is mastiek en waar vind je het terug?

Mastiek is een taai, elastisch afdichtingsmateriaal dat vroeger op veel plaatsen werd gebruikt: rondom badkuipen, langs radiatoren, in voegen tussen vloer en wand, of als opvulmateriaal in naden en aansluitingen. Oud mastiek is soms zwart, donkerbruin of grijs van kleur en heeft een harsachtige textuur.

Net als bij vloerlijm is het onmogelijk om op basis van kleur of textuur te bepalen of er asbest in zit. Mastiek dat intact is en niet beschadigd, vormt in de meeste gevallen geen onmiddellijk gevaar voor de gezondheid. Maar als je renovatiewerken plant waarbij het materiaal bewerkt of verwijderd moet worden, laat het dan eerst onderzoeken door een deskundige.

Hoe ga je veilig om met verdachte vloermaterialen?

De basisregel is eenvoudig: raak het materiaal niet aan als je twijfelt, beschadig het niet en probeer er zelf geen stalen van te nemen. Laat een erkend asbestdeskundige langskomen voor een inspectie. Die heeft de juiste opleiding, de nodige beschermingsmiddelen en toegang tot gecertificeerde labo's voor analyse.

Na de inspectie ontvang je een rapport dat beschrijft welke materialen zijn onderzocht, wat de resultaten zijn en welke prioriteit een eventuele verwijdering heeft. Meer over het aanvragen van zo'n inspectie lees je op de pagina asbestattest aanvragen.

Wanneer is verwijdering noodzakelijk?

Asbesthoudende vloerlijm of mastiek die in goede staat verkeert en niet beschadigd is, vormt doorgaans geen onmiddellijk gevaar. In zo'n geval kan een erkend deskundige adviseren het materiaal te laten zitten of in te kapselen in plaats van het te verwijderen. Verwijdering wordt aanbevolen of verplicht wanneer:

• Het materiaal beschadigd, afbrokkelig of verpoederd is.
• Je renovatiewerken plant waarbij het materiaal bewerkt of verwijderd moet worden.
• Het asbestattest een hoge prioriteitscode toekent aan het betrokken materiaal.

Verwijdering van asbesthoudende materialen mag alleen uitgevoerd worden door een erkend asbestverwijderingsbedrijf. Kleine hoeveelheden gebonden asbest kun je soms afvoeren via het recyclagepark van je gemeente. Vraag altijd op voorhand of dat kan en hoe je het materiaal veilig verpakt voor transport.

Het asbestattest bij vloeren en afdichtingsmateriaal

Verkoop je een woning van voor 2001? Dan ben je wettelijk verplicht om een geldig asbestattest voor te leggen. Dit attest wordt opgesteld na een inspectie door een erkend asbestdeskundige, waarbij ook vloerlijm, mastiek en vloertegels beoordeeld worden. Het attest is in principe tien jaar geldig, tenzij tussentijdse ingrepen aan het gebouw een nieuwe beoordeling vereisen.

Op de pagina asbestattest verplicht bij verkoop lees je precies wanneer het attest vereist is en wat de gevolgen zijn als je het niet hebt bij een overdracht.