Asbestveilig Vlaanderen 2040: wat betekent dat voor jou?

De Vlaamse overheid heeft een ambitieus plan: tegen 2040 moeten alle gebouwen in Vlaanderen asbestveilig zijn. Dat betekent niet dat alle asbest uit elk gebouw verwijderd moet zijn, maar wel dat er geen asbest meer aanwezig mag zijn dat gezondheidsrisico's oplevert. Voor eigenaars van oudere woningen heeft dit plan nu al concrete gevolgen en de komende jaren komen er nog meer verplichtingen aan.

Wat is Asbestveilig Vlaanderen 2040

Asbestveilig Vlaanderen 2040 is een meerjarig Vlaams plan dat als doel heeft om de asbestproblematiek in woningen, bedrijfsgebouwen en openbare gebouwen systematisch aan te pakken. Het plan is gebaseerd op drie pijlers: inventariseren, informeren en saneren. OVAM coordineert de uitvoering en stelde een routekaart op met tussentijdse mijlpalen.

Een centrale rol in het plan is weggelegd voor het asbestattest, een verplicht document dat in kaart brengt welke asbesthoudende materialen in een woning aanwezig zijn en in welke toestand ze verkeren. Via dat attest krijgt de Vlaamse overheid ook zicht op de omvang van het probleem en kunnen eigenaars gericht aan de slag.

De doelstelling: 2,8 miljoen attesten tegen 2032

OVAM wil tegen 2032 voor alle woningen gebouwd voor 2001 een asbestattest opgemaakt hebben. Dat zijn naar schatting 2,8 miljoen gebouwen in Vlaanderen. Een enorme opgave, zeker omdat het om een erkend asbestdeskundige inventarisatie gaat die per woning afzonderlijk moet worden uitgevoerd. Om de doelstelling te halen, is een jaarlijks hoog tempo van attesteringen vereist.

Voor eigenaars die hun woning willen verkopen, is het attest al verplicht. Op de pagina asbestattest verplicht bij verkoop lees je welke regels er gelden bij een eigendomsoverdracht.

Wat geldt nu al voor eigenaars

Sinds 23 november 2022 is een asbestattest verplicht bij de verkoop van woningen gebouwd voor 2001. Dat attest moet worden opgemaakt door een erkend asbestdeskundige en wordt geregistreerd bij OVAM. Een geldig attest heeft een looptijd van 10 jaar, op voorwaarde dat er geen aanpassingen aan het gebouw zijn uitgevoerd.

Het attest informeert de koper over de aanwezigheid van asbest en geeft een aanbeveling over het te ondernemen actietype per materiaal. Dat kan varieren van geen actie vereist tot prioritaire verwijdering.

Verhuurders: verplichtingen gepland vanaf 2032

Ook voor verhuurders komen er verplichtingen, maar die gelden nog niet onmiddellijk. De Vlaamse overheid plant dat verhuurders vanaf 2032 een asbestattest moeten kunnen voorleggen bij het verhuren van woningen gebouwd voor 2001. Het gaat om een gepland tijdpad dat nog verder uitgewerkt wordt, maar als verhuurder doe je er goed aan om je nu al voor te bereiden.

Wie proactief een attest laat opmaken, heeft meer tijd om eventuele saneringswerken in te plannen en te spreiden. Wacht je tot 2031 of 2032, dan riskeer je wachttijden bij erkende asbestdeskundigen die allemaal tegelijk druk bezet zullen zijn.

Wat betekent asbestveilig concreet

Asbestveilig betekent niet dat elke vierkante centimeter asbest verwijderd moet zijn. Hechtgebonden asbest in goede staat, zoals asbestcement dat nog intact is en niet beschadigd wordt, is in principe toegelaten zolang het geen risico oplevert. Wat de overheid wil vermijden, is dat asbest in slechte staat of niet-hechtgebonden asbest in gebouwen achterblijft zonder dat iemand het weet of er iets aan doet.

Het asbestattest maakt het onderscheid zichtbaar: materialen worden ingedeeld op basis van hun toestand en de mate van risico. Eigenaar en overheid weten dan samen wat er moet gebeuren en wanneer.

Welke materialen moeten verwijderd worden

Niet alle asbest hoeft onmiddellijk weg. Maar er zijn situaties waarin verwijdering dringend is:

• Niet-hechtgebonden asbest (zoals spuitasbest of asbestisolatiepoeder) dat vezels kan vrijgeven
• Hechtgebonden asbest dat sterk verweerd is of dreigt af te brokkelen
• Asbest dat bij renovatiewerken sowieso verstoord zou worden

De erkend asbestdeskundige geeft per materiaal een aanbeveling in het attest. Op de pagina asbest verwijderen lees je meer over de procedure bij professionele asbestsanering.

Hoe bereid je je voor als eigenaar

Het asbestattest is het startpunt. Laat een erkend asbestdeskundige een inventaris opmaken van je woning. Zo weet je wat er aanwezig is, in welke toestand het verkeert en wat de aanbevolen aanpak is. Daarna kan je een realistisch saneringsplan opstellen en nagaan welke premies of steun beschikbaar zijn.

Hoe je een attest aanvraagt en wat de procedure inhoudt, lees je op de pagina asbestattest aanvragen. Hoe meer eigenaars proactief handelen, hoe vlotter het grote Vlaamse saneringsproject verloopt en hoe meer kans je hebt om gebruik te maken van de beschikbare steunmaatregelen.