De grootste risicoplaatsen voor asbest in oude woningen

Een woning gebouwd voor 2001 bevat niet automatisch asbest, maar de kans is reeel. Tussen de jaren vijftig en de jaren negentig van de vorige eeuw werd asbest in heel wat bouwmaterialen verwerkt, soms op plaatsen waar je het niet meteen verwacht. Weten waar de meest voorkomende risicoplaatsen zich bevinden, helpt je als eigenaar om gerichter te handelen en de juiste vragen te stellen aan een erkend asbestdeskundige.

Het dak: golfplaten, leien en dakrandmaterialen

Het dak is een van de meest voorkomende plaatsen voor asbest in Vlaamse woningen. Asbestcement golfplaten werden massaal gebruikt op bijgebouwen, garages, schuren en opslagruimten. Kunstleien (cementleien) van merken als Eternit waren decennialang een standaard dak op honderden duizenden woningen. Ook dakrandprofielen, pijpbekleding en ventilatiematerialen in het dak zijn potentiele asbestbronnen.

Meer over hoe je asbest in dakbedekking herkent, lees je op de pagina asbest herkennen.

De gevels en buitenbeplating

Gevelbeplating van asbestcement werd veel gebruikt als gevelbekleding van woningen, sociale appartementen en bedrijfsgebouwen. De platen zijn vlak of licht gegolfd en werden in combinatie met een houten of metalen onderkader gemonteerd. Ze lijken soms op gewone cementplaten of houtvezelplaten. Ook bepaalde gevelrandprofielen, sierlijsten en overstek-onderkanten (soffiet) zijn mogelijke asbestbronnen.

Vloerbekleding: vinyl en tegellijm

Vinylvloertegels en rolvinyl werden tot de jaren tachtig en negentig soms met asbestvezels verstevigd. Dat gold zowel voor de tegels zelf als voor de lijm waarmee ze werden geplakt. De tegels herken je aan een formaat van 25x25 of 30x30 centimeter, een compacte textuur en kleuren die aan de jaren zestig en zeventig doen denken. De lijm eronder (adhesive) is soms helemaal zwart en kan ook asbest bevatten, zelfs als de tegels zelf dat niet doen.

Technische ruimten: kelder en stookplaats

In kelders en technische ruimten werd asbest gebruikt voor brand- en geluidsdemping. Pijpleidingen werden in het verleden bekleed met asbestkoord of asbestisolatie. Verwarmingsketels, vooral oudere olie- en gasketels, hadden soms asbesthoudende pakkingen of isolatiepanelen. Schoorsteenkanalen van asbestcement kwamen voor in zowel vrijstaande als aanbouwwoningen. Ook de brandwerende bekleding rondom het ketelhuis kan asbest bevatten.

Zolders en dakconstructies

Op de zolder vindt een erkend asbestdeskundige soms bekleding van asbestplaten rondom schoorstenen of dakdoorbrekingen. Brandwerende scheidingswanden van asbestcement werden aangebracht tussen verwarmingsruimten en aanpalende kamers. Bepaalde isolatieprodukten van voor 1990, zoals losse stortkorrels van vermiculiet, zijn een andere mogelijke bron.

Binnenmuren en plafonds

Bepaalde binnenbeplating van asbestcement werd gebruikt voor vochtige ruimten zoals badkamers en keukens. Asbesthoudende plaasterplaten (asboard) kwamen ook voor als brandwerende binnenwand. In sommige gevallen werd spuitasbest aangebracht op plafonds of constructiestaal als brandwerende coating. Spuitasbest is de meest gevaarlijke asbestvorm omdat de vezels los zitten en gemakkelijk vrijkomen bij de minste aanraking.

Leidingen, kanalen en ventilatiesystemen

Watertoevoerleidingen en afvoerbuizen van asbestcement werden tot in de jaren tachtig gelegd. Ze zijn te herkennen aan hun grijsgroene kleur en de iets grovere wand in vergelijking met PVC. Ventilatiekanalen en luchtkokers in oudere industriepanden of schoolgebouwen zijn een andere mogelijke asbestbron, al is dat minder gangbaar in gewone woningen.

Wanneer moet je actie ondernemen

Niet elk asbesthoudend materiaal vormt een direct gevaar. De toestand van het materiaal is bepalend. Hechtgebonden asbest dat intact is en niet verstoord wordt, levert in de meeste gevallen geen onmiddellijk risico op. De situatie verandert als:

• Je renovatiewerken plant waarbij materialen worden verwijderd of bewerkt
• Je materialen ziet die verkruimelen, rafelen of beschadigd zijn
• Je niet-hechtgebonden asbest aantreft, zoals spuitasbest of losse isolatievezels

Schakel in dat geval een erkend asbestdeskundige in voor een inventarisatie. Die stelt een asbestinventaris op die ook de basis vormt voor het verplichte asbestattest bij verkoop. Op de pagina asbestattest aanvragen lees je hoe je dat aanpakt. Op de pagina asbest verwijderen vind je informatie over de procedure bij professionele verwijdering.