Kaap van 500.000 asbestattesten gerond in Vlaanderen

Vlaanderen heeft een belangrijke mijlpaal bereikt: er zijn intussen 500.000 asbestattesten uitgereikt sinds de invoering van de verplichting. Dat meldde Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns half juni 2026. Toch is dat pas het topje van de ijsberg. Van de meer dan 2,3 miljoen gebouwen in Vlaanderen die vóór 2032 een asbestattest moeten hebben, is amper 17 procent afgehandeld. Er is dus nog een lange weg te gaan, en de wachttijden bij asbestdeskundigen dreigen op te lopen naarmate de deadlines dichterbij komen.

Wat het cijfer van 500.000 precies betekent

Sinds de invoering van het verplichte asbestattest, bijna vier jaar geleden, zijn er 500.000 attesten afgeleverd in Vlaanderen. Minister Brouns noemt dat een belangrijke mijlpaal, maar plaatst er meteen een kanttekening bij: "De kaap van 500.000 asbestattesten is een belangrijke mijlpaal, maar tegelijk ook een duidelijk signaal dat we nog een flinke weg af te leggen hebben." Van de in totaal meer dan 2,3 miljoen gebouwen die vóór 2001 zijn gebouwd en dus onder de verplichting vallen, is met 500.000 afgehandelde attesten nog maar zo'n 17 procent gedekt. Er resteren dus ruim 1,8 miljoen gebouwen die nog altijd geen asbestattest hebben.

Waarom dit cijfer zo laag ligt

Dat de teller nog niet hoger staat, heeft volgens onderzoek waarnaar Brouns verwijst vooral te maken met onwetendheid en onderschatting van het risico. Slechts 19 procent van de Vlamingen vermoedt dat er in de eigen woning asbest aanwezig is, terwijl uit cijfers blijkt dat maar liefst 59 procent van de woningen gebouwd vóór 2001 wel degelijk asbest bevat. Van die asbesthoudende woningen is bovendien 69 procent niet volledig asbestveilig, wat betekent dat er een reëel risico bestaat op blootstelling.

Ook de perceptie van het risico klopt vaak niet met de werkelijkheid. Liefst 57 procent van de ondervraagden denkt dat asbest alleen gevaarlijk is zodra het zichtbaar beschadigd is, terwijl asbestvezels ook kunnen vrijkomen bij op het eerste gezicht intact materiaal, bijvoorbeeld bij boren, zagen of slijtage over de jaren. Daarnaast verwart 39 procent de term "asbestveilig" met "asbestvrij": een asbestveilige woning kan nog altijd asbest bevatten, zolang dat op een veilige manier is afgeschermd of verwijderd waar nodig.

Eigenaars stellen de aanvraag vaak onnodig uit

Van de eigenaars die nog geen asbestattest hebben aangevraagd, geeft 36 procent aan dit niet te doen omdat er geen verkoopplannen zijn, terwijl 34 procent denkt dat er sowieso geen asbest in de woning aanwezig is. Beide redenen houden weinig steek: het attest is niet alleen verplicht bij verkoop, en de kans dat een woning van vóór 2001 asbest bevat is met bijna zes op de tien woningen behoorlijk groot. Van de eigenaars die wel weten dat er asbest aanwezig is, zou 22 procent het laten verwijderen, terwijl 20 procent aangeeft voorlopig niets te ondernemen.

De deadlines op een rij

Voor de meeste gebouwen in Vlaanderen geldt dat je tegen 2032 over een geldig asbestattest moet beschikken. Voor een aantal categorieën ligt de deadline echter een stuk vroeger. Gemeenschappelijke delen van appartementsgebouwen, zoals traphallen en gangen die onder het beheer van de vereniging van mede-eigenaars vallen, moeten al tegen eind 2026 over een afzonderlijk asbestattest beschikken. Voor scholen, jeugdgebouwen en werkplaatsen ligt de deadline op 2030, twee jaar vroeger dan voor de meeste andere risicogebouwen. Vanaf 2030 wordt een asbestattest bovendien ook verplicht bij het afsluiten van nieuwe huurcontracten.

Dat betekent dat verenigingen van mede-eigenaars het meest onder tijdsdruk staan: hun deadline van eind 2026 nadert snel, terwijl uit de cijfers van Brouns blijkt dat nog altijd het overgrote deel van de gebouwen in Vlaanderen geen attest heeft.

Bekendheid van asbesttoepassingen blijft laag

Een ander opvallend gegeven uit het onderzoek is hoe weinig Vlamingen weten waar asbest in hun woning kan zitten. Golfplaten op daken worden door 78 procent herkend als mogelijke asbestbron, wat relatief hoog is. Bij minder zichtbare toepassingen zakt die kennis sterk: slechts 25 procent weet dat isolatie rond stopcontacten asbest kan bevatten, 16 procent kent vinylvloeren als mogelijke bron, en amper 10 procent weet dat ook keukenkastjes asbesthoudend materiaal kunnen bevatten. Die kennisleemte is een van de redenen waarom veel eigenaars het risico in hun eigen woning onderschatten.

Waarom dit voor jou relevant is, ook als je niet verkoopt

Het is een veelvoorkomend misverstand dat een asbestattest alleen nodig is op het moment dat je een woning verkoopt. In werkelijkheid is het attest sinds de invoering ervan al verplicht voor elke eigenaar van een gebouw van vóór 2001, ongeacht verkoopplannen. Wie wacht tot er een koper op de stoep staat, riskeert vertraging in het verkoopproces, want zonder geldig attest kan de verkoop niet rechtsgeldig doorgaan. Bovendien geeft het attest je nu al inzicht in eventuele risico's in je eigen woning, wat je in staat stelt om weloverwogen keuzes te maken over eventuele verwijdering of veilige afscherming.

Twijfel je of jouw gemeente al veel asbestattesten telt of hoe de situatie in jouw regio ervoor staat? Bekijk de asbestattestkaart voor een overzicht per gemeente, en lees in onze gids hoe je stap voor stap een asbestattest aanvraagt.

Wachttijden lopen op naarmate deadlines naderen

Met nog altijd meer dan 1,8 miljoen gebouwen te gaan en een aantal deadlines die dichterbij komen, is de verwachting dat de vraag naar gecertificeerde asbestdeskundigen de komende jaren verder zal toenemen. Wie te lang wacht met het aanvragen van een inventarisatie, loopt het risico dat deskundigen het steeds drukker krijgen en dat de wachttijd voor een afspraak oploopt, zeker richting de deadlines van 2030 en 2032. Vroeg aanvragen voorkomt dat je in tijdnood komt, zeker als je woning of gebouw onder een van de vervroegde deadlines valt.

Veelgestelde vragen

Hoeveel asbestattesten zijn er inmiddels uitgereikt in Vlaanderen?

Volgens minister Jo Brouns zijn er intussen 500.000 asbestattesten afgeleverd, oftewel ongeveer 17 procent van de meer dan 2,3 miljoen gebouwen die uiteindelijk een attest moeten hebben.

Wanneer moet ik als eigenaar een asbestattest hebben?

Voor de meeste gebouwen van vóór 2001 geldt een deadline van 2032. Gemeenschappelijke delen van appartementsgebouwen moeten al tegen eind 2026 een apart attest hebben, en scholen, jeugdgebouwen en werkplaatsen tegen 2030.

Is een asbestattest alleen verplicht als ik mijn woning verkoop?

Nee. Het attest is verplicht voor elke eigenaar van een gebouw van vóór 2001, ongeacht of je van plan bent te verkopen. Bij verkoop is het attest wel een harde voorwaarde om de verkoop rechtsgeldig te laten verlopen.

Betekent asbestveilig dat er geen asbest meer in mijn woning zit?

Nee, dat is een veelgemaakte denkfout. Een asbestveilige woning kan nog altijd asbest bevatten, zolang dat op een veilige manier is afgeschermd of daar waar nodig verwijderd is. Asbestveilig is dus iets anders dan asbestvrij.

Waarom duurt het zo lang voordat alle woningen een asbestattest hebben?

Uit onderzoek blijkt dat veel eigenaars het risico onderschatten: slechts 19 procent vermoedt zelf asbest in huis, terwijl bijna 6 op de 10 woningen van vóór 2001 daadwerkelijk asbest bevatten. Onbekendheid met de regels en uitstelgedrag spelen daarbij een grote rol.